W Warszawie odbyło się posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Rozwoju Przemysłu Cementowego w Polsce. W obradach uczestniczył Dariusz Gawlak, Prezes Zarządu Cementowni Warta S.A. i Wiceprzewodniczący Stowarzyszenia Producentów Cementu.
Głównym tematem spotkania była konieczność uszczelnienia rynku poprzez objęcie importu cementu systemem monitorowania SENT oraz wyzwania związane z mechanizmem CBAM. Podczas dyskusji o ogromnych potrzebach inwestycyjnych państwa (m.in. w ramach tarczy wschód czy energetyki jądrowej), Prezes Gawlak zwrócił uwagę na kluczowy aspekt:
„Chodzi o utrzymanie zdolności polskiego przemysłu cementowego do wypełniania zadań strategicznych” – podkreślił Dariusz Gawlak.
Przedstawiciele branży zaapelowali o wprowadzenie definicji „komponentu krajowego”, która promowałaby wykorzystanie cementu produkowanego w Polsce przy realizacji kluczowych inwestycji publicznych. Takie rozwiązanie nie tylko wspiera rodzimą gospodarkę, ale również sprzyja ochronie klimatu, gdyż polskie cementownie należą do najnowocześniejszych w całej Unii Europejskiej.
Kontekst rynkowy i zagrożenia dla branży
Postulaty te wynikają z drastycznego wzrostu importu cementu do Polski. Według danych SPC, w całym 2024 roku import ten wyniósł 1,73 mln ton. Szczególnym wyzwaniem jest kierunek ukraiński – od 2019 roku napływ cementu z tego kraju wzrósł o ponad 3800%. Sytuacja ta prowadzi do zjawiska tzw. „ucieczki emisji” (carbon leakage), gdzie polska produkcja, obciążona kosztami polityki klimatycznej UE, jest zastępowana produktem z krajów, w których takie opłaty nie obowiązują.
Dlaczego system SENT jest niezbędny?
Branża apeluje o włączenia cementu do systemu SENT (System Elektronicznego Nadzoru Transportu), aby skutecznie monitorować przewóz towarów i ograniczyć szarą strefę. Obecnie brak pełnej kontroli nad transportami wjeżdżającymi do kraju uderza w polskie zakłady, które ponoszą ogromne nakłady na dekarbonizację. Wprowadzenie SENT pozwoliłoby na:
– skuteczną walkę z nieuczciwą konkurencją,
– ochronę dochodów Skarbu Państwa,
– transparentną weryfikację ilości sprowadzanego surowca.
CBAM to za mało
Podczas posiedzenia podkreślono, że unijny mechanizm CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) w obecnej formie nie chroni wystarczająco polskiego przemysłu. W okresie przejściowym, który trwa, importerzy jedynie raportują emisje, nie ponosząc realnych kosztów, co przy braku systemu SENT tworzy lukę wykorzystywaną przez podmioty spoza UE.
Dla Cementowni Warta S.A. oraz całego sektora, kluczowe jest zapewnienie równych zasad gry rynkowej. Tylko stabilne otoczenie legislacyjne pozwoli na kontynuowanie wartych miliardy złotych inwestycji w nowoczesne, niskoemisyjne linie produkcyjne, które są niezbędne dla realizacji celów klimatycznych Polski i Europy.
Źródło/Fot. SPC